Kısaca
- Tek bir kaçak yenileme gerekçesi değildir; tekrar eden ve yayılan belirtiler önemlidir.
- Kısmi yenileme yalnız sorunlu bölümü, tam yenileme dairenin temiz su hattının tamamını kapsar.
- Dairelere su dağıtan ortak kolon hattı genellikle binanın ortak konusudur; kararı tek daire vermez.
- Tesisat işi, kırma ve yüzey kapatma ayrı kalemlerdir; kapsam baştan yazılı olarak netleştirilmelidir.
Eski su borusu hangi belirtileri verir?
Eski binaların bir kısmında temiz su hattı galvaniz çelik borudur. Galvaniz borunun içi yıllar içinde paslanabilir; iç yüzeyde biriken tortu borunun kesitini daraltabilir. Bunun sonucu musluktan paslı ya da bulanık su gelmesi, akışın bütün dairede azalması ve dişli bağlantı noktalarında sızıntı olabilir. Daha yeni plastik esaslı borularda ise sorun önce bağlantı parçalarında ve işçilikte aranır.
Bu belirtilerin hiçbiri tek başına yenileme demek değildir. Paslı su yalnız uzun süre kullanılmayan bir muslukta ya da şebekede yapılan bir çalışmanın ardından kısa bir süre görülüyorsa başka bir nedeni olabilir. Zayıf akış musluk süzgecinden, vanadan ya da binanın basıncından kaynaklanabilir. Önce bu ihtimalleri ayırmak gerekir.
Belirti ve olası anlamı
Tek noktada bir kez kaçak
Ne düşündürür: Yerel boru veya bağlantı hasarı
Yenileme gerekir mi?: Önce yerel onarım düşünülür
Farklı noktalarda üst üste kaçak
Ne düşündürür: Hattın genel olarak yıpranması
Yenileme gerekir mi?: Kısmi veya tam yenileme değerlendirilir
Sürekli paslı ya da bulanık su
Ne düşündürür: Galvaniz borunun iç yüzeyinde paslanma
Yenileme gerekir mi?: Bütün hattın durumu incelenir
Bütün dairede zamanla azalan akış
Ne düşündürür: İç yüzeyde birikinti ya da giriş tarafında daralma
Yenileme gerekir mi?: Önce vana, sayaç bölümü ve bina basıncı ayrılır
Bağlantılarda yaygın nem ve kireç izi
Ne düşündürür: Dişli bağlantılarda yıpranma
Yenileme gerekir mi?: Görünen bağlantılar incelenir, yaygınsa yenileme konuşulur
Eski tesisatta hangi durumda ne yapın?
Kısa aralıklarla birkaç kez kaçak çıktı
Durum: Son dönemde aynı dairede birden fazla onarım yapıldı.
Ne yapın: Kaçakların yerini ve onarım kayıtlarını bir araya getirin. Aynı hatta yoğunlaşıyorsa o bölümün, dağınıksa bütün hattın durumu konuşulur.
Banyo veya mutfak tadilatı planlıyorsunuz
Durum: Seramik ve dolaplar zaten yenilenecek.
Ne yapın: Duvar açılacaksa altındaki borunun durumuna bakmak için uygun bir zamandır. Yeni seramiğin altında eski boru bırakmak, ileride aynı yüzeyi yeniden açmayı gerektirebilir.
Musluktan paslı su geliyor
Durum: Su renkli ya da bulanık akıyor.
Ne yapın: Birkaç musluğu bir süre akıtıp rengin düzelip düzelmediğine bakın. Her musluktan sürekli geliyorsa iç hattın incelenmesini isteyin. Bu rehber suyun içilebilirliği hakkında bir şey söylemez; rengin şebekeden geldiğini düşünüyorsanız durumu ALO 185’e bildirebilirsiniz.
Daire eski ama belirti yok
Durum: Kaçak, pas ya da akış sorunu yok.
Ne yapın: Yalnız yaşa bakarak bütün tesisatı yenilemek zorunlu değildir. Görünen bağlantıları ve sayaç çıkışını kontrol ettirip kayıt tutmak yeterli olabilir.
Kısmi mi, tam yenileme mi?
Kısmi yenileme, belirtinin yoğunlaştığı bölümün, örneğin yalnız banyonun ya da mutfağın temiz su hattının değiştirilmesidir. Daha az alan açılır ve iş daha kısa planlanır. Ama eski hatla yeni hattın birleştiği noktalar yeni bağlantılar demektir ve geri kalan eski hat aynı yaşta kalır.
Kısmi ve tam yenilemeyi kapsam, açılacak alan, eski borular ve kaçakların dağılımına göre karşılaştırabilirsiniz.
| Karar noktası | Kısmi yenileme | Tam yenileme |
|---|---|---|
| Değişecek bölüm | Belirtinin yoğunlaştığı banyo veya mutfak gibi bir bölüm | Sayaç çıkışından itibaren dairenin bütün temiz su hattı |
| Açılacak alan | Daha az alan | Daha çok alan |
| Eski hatla bağlantı | Eski ve yeni hat birleşir; geri kalan eski hat kalır | Eski ve yeni boru karışık kalmaz |
| Kaçak dağılımına göre değerlendirme | Aynı hatta yoğunlaşan kaçaklarda o bölümün durumu | Dağınık kaçaklarda bütün hattın durumu |
Tam yenileme, sayaç çıkışından itibaren dairenin bütün temiz su hattının değiştirilmesidir. Daha çok alan açılır, ama eski ve yeni boru karışık kalmaz. Hangisinin uygun olduğu kaçakların dağılımına, boruların görünen kısımlarının durumuna, tadilat planına ve bütçeye göre konuşulur. Kaçağın yerini tespit ettirip hattın görülebilen kısımlarını inceleterek daha sağlıklı karar verebilirsiniz.
Eski ve yeni borunun farklı malzemeden olması da ayrı bir konudur. Galvaniz bir hat ile plastik esaslı yeni bir hat birleştirilecekse, geçiş parçasının uygun olması ve bağlantının erişilebilir bir yerde bırakılması gerekir. Geçiş noktaları duvarın içine gömülecekse, bu noktaların yerini bir fotoğraf ya da basit bir çizimle kayda almak, ileride bir sızıntıda aranacak yeri daraltır.
Kırmadan su tesisatı yenilemek mümkün mü?
Kırmadan yenileme genellikle eski borunun duvarda bırakılıp yeni hattın başka bir güzergâhtan, örneğin sıva üstünden, süpürgelik arkasından ya da dolap içinden geçirilmesi anlamına gelir. Bu yol daha az kırma ister, ama borular görünür kalabilir ve her mekânda uygun bir güzergâh bulunmaz.
Duvar içindeki eski hattı yenilemek ise kırmayı gerektirir. Kırma, tesisat ve yüzey kapatma ayrı kalemlerdir: hangi duvarın açılacağı, seramiğin ya da sıvanın kim tarafından ve hangi malzemeyle kapatılacağı baştan konuşulmalıdır. Yöntemi borunun yerine ve mekâna bakarak işi yapacak usta önerir; karar sizindir. Boru türü ve birleşim yöntemi de mevcut hatta ve projeye göre seçilir; bu rehberde marka ya da ürün önermiyoruz.
Apartmanda hangi boru kimin?
İSKİ’nin abone yönetmeliğine göre su iç tesisatı, şube yolunun bittiği yerden başlar ve bina ya da birim içindeki son kullanım noktasına kadar uzanır. Şube yolu ise bahçesiz binalarda cephe duvarında, bahçeli binalarda parsel sınırının en çok iki metre içinde biter. Yani şube yolunun bittiği noktadan sonraki borular, genel kural olarak binanın ve dairelerin konusudur; yenileme kararı da bu yüzden bina tarafında verilir.
Bina içinde ikinci bir ayrım vardır: kat mülkiyetinde bağımsız bölümlerin dışında kalan su tesisleri ortak yer sayılır. Dairelere su dağıtan dikey kolon hatları bu nedenle genellikle yönetimin ve kat malikleri kurulunun gündemine girer; dairenin içindeki hat ise o dairenin konusudur. Kolon yenilemesi bütün binayı ilgilendirdiği için tek dairenin kararıyla yapılmaz.
Genel bilgilendirme
Kolon hattının kime ait olduğu yönetim planıyla da belirlenebilir. Bu not genel bilgilendirmedir; somut bir uyuşmazlıkta hukuki destek alın.
Yenilemeye karar vermeden önce neye baktırılmalı?
Yenileme, uzun yıllar sonucunu yaşayacağınız bir karardır. Bu yüzden kararı birkaç kontrolün sonucuna göre vermek daha sağlıklıdır. Aşağıdaki sıra, hem kapsamı hem de açılacak alanı netleştirmeye yardımcı olur:
- Mevcut bir kaçak varsa yerinin tespiti; kaçak yenilenecek bölümün dışındaysa yenileme sorunu çözmez.
- Sayaç çıkışı, lavabo altı ve rezervuar bağlantısı gibi açıkta kalan boru bölümlerinin malzemesi ve durumu.
- Dairedeki su basıncının yüksek olup olmadığı; yüksek basınç yeni bağlantıları da zorlayabilir.
- Sıcak ve soğuk hattın güzergâhı; hangi duvarların ve zeminlerin açılacağı.
- Kolon bağlantısının yeri ve yenilemenin ortak alana taşıp taşmadığı.
Eski boruda kim neye karar verir?
Yenileme konuşulurken önce sorunun hangi boruda olduğu netleşmelidir. Genel kural olarak daire içindeki hat için karar daire sahibinindir; ortak kolon için kat malikleri kurulunun; binaya gelen şube yolu için İSKİ’nin. Kiracıysanız daire içindeki bir yenilemeyi de önce ev sahibiyle konuşmanız gerekir.
Tesisatçı
Ne zaman: Sorun daire içindeki hatta.
Ne konuşulur: Kaçağın yeri ve görünen bağlantıların durumu; yenilemenin gerekip gerekmediği bu incelemeye göre değerlendirilir. Daire içindeki boru ve bağlantı onarımları bakım ve onarım işimizin kapsamındadır.
Bina yönetimi
Ne zaman: Sorun kolon hattında, birden çok dairede benzer belirti var ya da yeni hat ortak alandan geçecek.
Ne konuşulur: Ortak hattın incelenmesi ve yenilenmesi kat malikleri kurulunun kararıyla yürür.
İSKİ
Ne zaman: Binaya gelen şube yolunda ya da sokakta sorun var; ya da suyun rengi şebekeden geliyor gibi.
Ne konuşulur: Şube yolundaki arıza ve şebeke suyuyla ilgili şikâyet ALO 185’e iletilir; yenileme kararı ise şube yolundan sonraki bina içi borular için verilir.
Sık sorulan sorular
Su tesisatı kaç yılda bir yenilenir?
Tek bir süre yoktur. Borunun malzemesi, döşenme kalitesi, şebeke basıncı ve suyun özellikleri ömrü etkiler. Yenileme kararı yaşa değil, belirtilere göre verilir: farklı noktalarda tekrar eden kaçak, sürekli paslı su, bütün dairede azalan akış ve bağlantılarda yaygın nem bu belirtilerin başında gelir.
Kırmadan su tesisatı yenileme nasıl yapılır?
Genellikle eski boru duvarda bırakılır ve yeni hat sıva üstünden, süpürgelik arkasından ya da dolap içinden başka bir güzergâhla döşenir. Daha az kırma gerektirir, ama borular görünür kalabilir ve her mekânda uygun güzergâh bulunmaz. Duvar içindeki hattın kendisini değiştirmek için kırma gerekir.
Galvaniz boru değiştirilmeli mi?
Belirti veriyorsa değişimi konuşulur; yalnız galvaniz olması yeterli bir gerekçe sayılmaz. Galvaniz borunun içi zamanla paslanıp daralabilir; sürekli paslı su, azalan akış ve dişli bağlantılarda tekrarlayan sızıntı varsa hattın durumu incelenir. Belirti yoksa görünen bağlantıları kontrol ettirip izlemek de bir seçenektir.
Banyo tesisatını yenilerken nelere bakılır?
Temiz su hattının hangi noktadan başlayıp nereye kadar değişeceği, eski hatla yeni hattın birleşeceği yerler, ara muslukların yeri ve gider bağlantılarının durumu konuşulur. Kırma, tesisat ve seramik kapatma ayrı kalemler olarak yazılmalıdır. Kolon hattı ortak alandaysa yönetim de bilgilendirilir.
Kaynaklar ve ilgili sayfalar
Kaynaklar
İlgili sayfalar
Diğer rehberler
Son güncelleme: 15 Kasım 2026. İçeriği hazırlayan: Atılgan Tesisat ekibi. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; inceleme yapılmadan kesin teşhis yerine geçmez.
Durumu anlatın, birlikte bakalım
Sorunun dairede mi, ortak alanda mı, iş yerinde mi olduğunu ve ne zamandan beri sürdüğünü anlatın. Yapılacak işi ve kapsamını baştan konuşalım.